Вестник ToU
Гуманитарная серия
search Найти
Задача модернизации казахстанского общественного сознания
Аннотация
Статья посвящена философскому осмыслению задачи модернизации казахстанского общественного сознания как одной из подзадач Третьей модернизации казахстанского общества. В данной работе анализируется специфика общественного сознания как предмета модернизации. Отмечается, что процесс его модернизации не может для получения должного эффекта подвергаться влиянию сверху (как, например, при технологии манипулирования сознанием). Должный эффект достижим лишь при ненавязчивом и диалогическом подходе к носителям сознания, в частности к каждому индивиду в своих непосредственных и опосредствованных взаимоотношениях с другими людьми-субъектами. Именно посредством общения в каждой из социокультурных сфер и должна осуществляться модернизация казахстанского общественного сознания. Также необходимы и практические действия; модернизация сознания должна поддерживаться – как минимум – экономической и политической модернизацией. В статье отмечается, что с обретением Казахстаном государственной независимости и переходом на курс рыночной экономики, демократическое устройство общества и правовое государство в страну проникли некоторые идеи и веяния, которые не стоят включения их в модернизированное казахстанское общественное сознание. В статье задача модернизации казахстанского общественного сознания проанализирована на примере исторического, этического и правового сознания.
Автор
Жумашева Лаура Жолдабаевна
DOI
https://doi.org/10.48081/MCBB6116
Ключевые слова
модернизация, общественное сознание, манипуляция сознанием, диалогический подход, историческое сознание, этическое сознание, правосознание.
Год
2024
Номер
Выпуск 3
ҚАЗІРГІ ФИЛОСОФИЯДАҒЫ ТРАНСЦЕНДЕНТАЛИЗМНІҢ ӨЗЕКТІЛІГІ: КАНТТАН МЕРЛО-ПОНТИГЕ ДЕЙІНГІ КӨЗҚАРАСТАРДЫҢ ЭВОЛЮЦИЯСЫ.
Аннотация
Бұл мақалада қазіргі философияда трансцендентализмнің өзектілігі және оның Канттан бастап Мерло-Понтиге дейінгі эволюциясы қарастырылады. Мақалада философия тарихындағы осы ағымның теориялық негіздері, оның дамуына әсер еткен негізгі идеялар мен концепциялар талданады. Канттың трансценденталды идеализмімен басталған философиялық бағыттың Гуссерльдің феноменологиясы мен Мерло-Понтидің сезімдік дене теориясы арқылы қалай тереңдегені сипатталады. Сонымен қатар, трансцендентализмнің қазіргі заманғы ғылым мен философиядағы орны көрсетіліп, оның адамның танымдық мүмкіндіктерін зерттеудегі маңыздылығы ашылады. Мақалада трансцендентализмнің негізгі аспектілері, атап айтқанда, оның танымдық құрылымдарды түсінудегі рөлі, субъективтілік пен объективтілік арасындағы байланыстарды зерттеудегі орны, сондай-ақ тәжірибе мен қабылдауды философиялық тұрғыда қайта түсіндіру тәсілдері талданады. Ральф Уолдо Эмерсон мен Генри Дэвид Торо сияқты ойшылдар табиғаттың адамға рухани және моральдық тұрғыдан әсер ететінін, сонымен қатар жеке тұлғаның дамуы үшін маңызды екенін атап өткен. Бұл философиялық бағыт қазіргі заманда да экология, этика және адамтану салаларында өзекті болып табылады. Қазіргі заманғы философияда трансцендентализм идеялары өзектілігін сақтап отыр, әсіресе Морис Мерло-Понти сияқты философтардың еңбектері арқылы. Ол ақыл мен табиғат арасындағы бөліністі қайта бағалауды ұсынып, сананың материалдық әлеммен тығыз байланыста екенін алға тартады. Бұл мұра этика, экология және сана философиясына әсерін тигізіп, трансцендентализмнің қазіргі заманғы философиялық дискурсындағы маңыздылығын растайды
Автор
Ахмет Бекболат
DOI
https://doi.org/10.48081/FCUH5231
Ключевые слова
трансцендентализм, феноменология, философия природы, сознание, этика.
Год
2024
Номер
Выпуск 3
ПРОБЛЕМЫ И ВОПРОСЫ РАЗВИТИЯ ДЕМОГРАФИЧЕСКИХ ПРОЦЕССОВ В КАЗАХСТАНЕ: СОЦИАЛЬНЫЕ И ЭКОНОМИЧЕСКИЕ ФАКТОРЫ
Аннотация
Казахстан, как большая территория с богатой историей и многокультурным населением, представляет собой уникальный объект для изучения исторической демографии. Историческая демография позволяет понять, как различные этнические группы, социальные и экономические условия, а также миграционные потоки сформировали нынешнюю картину населения Казахстана. Отдельно необходимо подчеркнуть и роль исторической демографии Казахстана в вопросах формирования национальной идентичности. Демографические изменения, такие как процесс казахской национальной мобильности, становление казахской диаспоры, влияние различных этнических и культурных групп, имеют большое значение для формирования чувства национальной общности и культурной идентичности. Понимание демографической истории позволяет лучше осознать причины и следствия этнических, культурных и социальных процессов, влияющих на современное общество Казахстана. Наконец, историческая демография служит инструментом для оценки демографических проблем и перспектив развития Казахстана. Знание демографической истории помогает предсказать будущие тенденции, такие как старение населения, урбанизация, снижение рождаемости или рост миграции. Это имеет важное значение для выработки государственной политики в области образования, здравоохранения, социального обеспечения и других областей. Основные цели статьи: анализ влияния социальных и экономических факторов на демографические процессы в Казахстане.
Автор
Шамшудинова Г.Т
Жаябаева Р.Г.
DOI
https://doi.org/10.48081/WIHB2480
Ключевые слова
Ключевые слова: демография, демографическая история, национальная идентичность, толерантность, культура, этнический состав, процессы.
Год
2024
Номер
Выпуск 2
МЕЖНАЦИОНАЛЬНЫЙ КОНФЛИКТ КАК УГРОЗА ПОЛИТИЧЕСКОЙ И ЭКОНОМИЧЕСКОЙ СТАБИЛЬНОСТИ КАЗАХСТАНА
Аннотация
В статье дан анализ межнациональным конфликтам, где были рассматрены их причины и природа возникновения. Межэтнические отношения всегда относились к одной из главных сфер, которые обеспечивали стабильность в общественном развитии, особенно в условиях разнообразия языков, культур и конфессии. Политические реформы, разнообразные преобразования в нашей стране не могут осуществляться без мирного сосуществования всех народов и народностей, проживающих здесь. Исследование данной проблемы, представляется важным в целях сохранения стабильности в казахстанском обществе. В данной статье рассматриваются особенности возникновения межэтнических конфликтов и обосновывается актуальность их изучения. Темы межнациональных отношений всегда были и продолжают быть одним из главных аспектов общественно-политической заинтересованности данной проблемы. В работе авторами изучена межэтническая обстановка в контексте предотвращения разногласии между различными народностями, которые имеют вероятность транформироваться в различные столкновения и противоборства на национальной почве. Все социальные, экономические и политические изменения в нашей стране неизбежно затрагивают межнациональные отношения. И их обострение может негативно влиять на консолидацию казахстанского общества, плодотворный межкультурный диалог и социальную интеграцию. С такими проблемами сталкиваются многие государства. Авторы на примере Кордайских событий, обосновывают актуальность данной проблемы. На сегодняшний день чувствуется недостаток в свежих взглядах по преодолению противоречий в этнических вопросах.. Для многонационального государства Казахстан межнациональная консолидация является значимой потребностью для претворения в жизнь различных реформ и изменений.
Автор
М. А. Алтыбасарова
Н. Е. Ерланов
DOI
https://doi.org/10.48081/NGXI7780
Ключевые слова
межнациональные отношения, конфликт, обобщение ситуации, обеспечение безопасности, внутриполитическая стабильность
Год
2024
Номер
Выпуск 2
МҰРАЖАЙЛАР – ЗАМАНАУИ ҚОҒАМНЫҢ МӘДЕНИ ТІРЕГІ
Аннотация
Бұл мақалада мұражайлардың заманауи қоғамдағы орны мен маңыздылығы кеңінен зерттелген. Мұражайлар тарихи мұраны сақтау, мәдени білім беру, әлеуметтік мәселелерді шешу сияқты міндеттерді атқара отырып, заманауи мәдени өмірдің маңызды бөлігіне айналғаны қарастырылады. Сонымен қатар, мақалада цифрландыру, инклюзия және мәдениеттер арасындағы диалогты дамыту арқылы мұражайлардың жаңа рөлдеріне назар аударылады. Қазақстандағы мұражай ісінің тарихи даму кезеңдері мен қазіргі тенденциялары талданып, олардың ұлттық бірегейлікті қалыптастырудағы және сақтаудағы рөліне ерекше мән берілген. Мұражайлардың тек өткеннің куәгері ғана емес, сонымен қатар білім беру, зерттеу және мәдени іс-шараларды ұйымдастыру орталығы ретіндегі әлеуеті айқындалады. Мақалада мұражайлардың аймақтық бірегейлікті қалыптастырудағы маңызы, шығармашылық кеңістіктер ретіндегі рөлі, сондай-ақ аймақтық және ұлттық деңгейде мәдени туризмді дамытуға ықпалы қарастырылған. Заманауи технологияларды қолдану, инклюзивті орта қалыптастыру және креативті жобаларды жүзеге асыру арқылы мұражайлар өздерінің қоғамға тигізетін әлеуметтік-мәдени ықпалын арттыруда. Қазіргі жаһандық сын-қатерлер аясында мұражайлардың қызметі қайта ойластырылып, олардың әлеуметтік өзгерістерге бейімделуі маңызды орын алады. Қазақстан мұражайларының дамуы олардың заманауи мәдениеттегі орнын нығайтуға бағытталған жаңа мүмкіндіктерді ұсынады.
Автор
Мұхаметжан Салтанат Қуанышқызы
DOI
https://doi.org/10.48081/ZNTS7543
Ключевые слова
мұражай, мәдени мұра, тарихи мұра, цифрландыру, инклюзия, мәдениеттер диалогы, аймақтық бірегейлік, әлеуметтік ықпал, мәдени туризм.
Год
2024
Номер
Выпуск 2
ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЕҢБЕК КӨШІ-ҚОНЫ ПРОЦЕСТЕРІН БАСҚАРУ
Аннотация
Мақалада Қазақстан аумағындағы еңбек көші-қоны, көрші мемлекеттермен осы процесті басқару және реттеу қарастырылады. Бұл зерттеудің негізгі бағыты еңбек көші-қоны процестерін реттейтін құқықтық және институционалдық механизмдер, сондай-ақ заңсыз көші-қонмен байланысты проблемалар болып табылады. Ұлттық заңнама туралы ақпараттың бастапқы көзі ретінде көші-қонды басқару және статистика жөніндегі ұлттық органдардың электрондық базалары мен сайттары да қарастырылды. Зерттеу жүргізу үшін ЕҚЫҰ (Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы), ХҚҰ (Халықаралық көші-қон ұйымы) және ХЕҰ (Халықаралық еңбек ұйымы) 2006 жылғы басшылығында баяндалған теориялық ережелер мен практикалық ұсынымдар пайдаланылды, бұл еңбек көші-қонын басқарудың ұлттық тетіктеріне жан-жақты талдау жүргізуге мүмкіндік берді. Бұл мәселенің өзектілігіне қарамастан, көптеген олқылықтар анықталды, мысалы, келетін және кететін еңбек мигранттарының саны туралы нақты деректер жоқ. Соңғы статистика сыртқы көші-қонның жалпы санын көрсетеді. Еңбек көші-қоны еңбек нарығына және жұмыссыздық деңгейіне әсер ететін елдің маңызды сипаттамасы болғандықтан, осы процесті бақылау және заңдастыру қажет. Көші-қон рәсімдерін оңтайландыру үшін ақпараттық технологияларды енгізу. Бұл процесті басқару ішкі және сыртқы факторларды ескеретін кешенді тәсілді қажет етеді.
Автор
Рахимбаева Мадина Нуржановна
DOI
https://doi.org/10.48081/LEKN9516
Ключевые слова
көші-қон
еңбекші-мигранттар
басқару
реттеу
заңнама
Год
2024
Номер
Выпуск 2
ТУРИЗМ КАК ЭЛЕМЕНТ МЯГКОЙ СИЛЫ ИТАЛИИ В КАЗАХСТАНЕ
Аннотация
В данной статье исследуется значимость туризма как инструмента мягкой силы в укреплении культурных связей между Италией и Казахстаном. Настоящая работа посвящена анализу туризма как важного элемента культурной дипломатии в контексте отношений между Италией и Казахстаном. Целью настоящего исследования является определение роли туризма в продвижении национальных интересов Италии в Казахстане, выявление особенностей двустороннего сотрудничества в этой сфере, а также анализ существующих вызовов, ограничивающих его развитие. Проанализировано влияние туристических поездок на восприятие итальянской культуры казахстанцами, а также изучены культурные мероприятия и образовательные программы, проводимые в Казахстане. Рассматриваются проблемы и вызовы, с которыми сталкивается развитие туризма между двумя странами, включая визовые ограничения, транспортную доступность и недостаточную осведомлённость населения. Для решения задач исследования были использованы аналитические, сравнительные и прогностические методы, позволяющие глубоко изучить роль туризма как инструмента мягкой силы в отношениях между Италией и Казахстаном. Статья предлагает рекомендации по преодолению данных вызовов и подчёркивает роль туризма в формировании положительного имиджа Италии и укреплении двусторонних отношений. Работа направлена на формирование комплексного понимания значимости туристического взаимодействия в рамках культурной дипломатии, что особенно важно в условиях углубляющейся глобализации и взаимозависимости государств.
Автор
А.Т. Серикбаева
DOI
https://doi.org/10.48081/EFYW4032
Ключевые слова
мягкая сила, туризм, культурная дипломатия, Италия, Казахстан, межкультурные связи, визовые ограничения, транспортная доступность
Год
2024
Номер
Выпуск 1
ӘЛ-АУҚАТ ЖӘНЕ ОТБАСЫЛЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТАР: ГҮЛДЕНГЕН ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ОТБАСЫНЫҢ МОДЕЛІН ҚҰРУ ("ЕГЕМЕНДІ ҚАЗАҚСТАН" ГАЗЕТІН ЗЕРТТЕУДЕН)
Аннотация
Мақалада отбасы мен әл-ауқат тұжырымдамасының ерекшелігі және олардың гүлденген қазақстандық отбасы моделін және бүкіл қазақстандық қоғамның әл-ауқатын құруға әсері қарастырылады. Қазақстандық отбасының әл-ауқаты қоғамның мағаналық матрицасын құру ретінде құндылықтарды интериоризациялау үдерісімен тығыз байланысты екендігіне баса айтылады. Бұқаралық ақпарат құралдарының Қазақстандықтардың отбасылық әл-ауқаты туралы жалпы мағыналы идеяларын жаңғыртуға әсер ету ерекшеліктерін ашу мақсатында автор "Егеменді Қазақстан" газетіне контент-талдау жүргізді, бұл қарапайым азаматтар оқитын газетте неғұрлым мазмұнды жарияланымдардың бір бөлігін іріктеуге мүмкіндік берді. Газеттің талдауы көрсеткендей, отбасының әл-ауқатына қатысты көзқарастардың қалыптасуы қандай құрылымдарға байланысты, бұл категориялар ресми риторикада көрсетілген. Зерттеу нәтижесінде әл-ауқат пен отбасылық құндылықтар объективті қолданыстағы әлеуметтік ортаның, отбасы мен қоғамның әл-ауқатының маңызды көрсеткіші болып табылады деген қорытынды жасалды. Қоғамда әлеуметтік-мәдени орта ретінде қалыптасқан құндылықтар жеке тұлғаның құрылымына берік енеді, ұрпақтар арасында таратылады және бүкіл қоғамның отбасылық әл-ауқаты мен әл-ауқатының деңгейіне әсер етеді. Авторлар әл-ауқат пен отбасылық құндылықтар объективті қолданыстағы әлеуметтік ортаның, отбасының және жалпы қоғамның әл-ауқатының маңызды көрсеткіші болып табылатынын атап көрсетеді
Автор
Узакова С.А., Камиева А.А.
DOI
https://doi.org/10.48081/DDGA7067
Ключевые слова
әл-ауқат, отбасы, теңсіздік, экономика, кедейлік, өмір сапасы, cанаттар, қажеттілік
Год
2024
Номер
Выпуск 1
FORMATION OF ECOLOGICAL POSITIONS AND TRADITIONAL CONCEPTS IN KAZAKH CULTURE
Аннотация
This article examines the process of formation of ecological positions and traditional concepts characteristic of Kazakh culture. The article is devoted to the analysis of the formation of ecological positions and traditional concepts in the Kazakh culture, formed on the basis of a nomadic lifestyle and based on national traditions, folklore and worldview. Special attention is paid to the analysis of mythological ideas and social norms that contribute to the formation of a responsible attitude towards the environment and the use of its resources. The results of the work reflect the value of traditional ecological positions for modern society and their safe application in environmental education and upbringing. Special attention is paid to the analysis of traditional concepts and customs that contribute to the formation of a careful attitude towards nature and its resources. The study also highlights the importance of these approaches in the face of current environmental challenges. The aim of the work is to find out how Kazakh culture contributes to the formation of sustainable ecological positions that can become the basis for modern environmental protection strategies. The author emphasizes the importance of these ecological principles in modern environmental conditions and emphasizes the importance of integrating traditional approaches to nature into modern environmental programs and fostering ecological culture in society.
Автор
Kaiyr Munira Turlybekkyzy
Aubakirova Saltanat Sovetovna
DOI
https://doi.org/10.48081/VQWM9259
Ключевые слова
kazakh culture
ecological consciousness
traditional concepts
nomadic lifestyle
environmental protection
Год
2024
Номер
Выпуск 1
ФЕНОМЕН ЭТНИЧЕСКОГО ЛОББИЗМА В ГЛОБАЛИЗИРУЮЩЕМСЯ МИРЕ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА
Аннотация
В условиях глобализации феномен этнического лоббизма становится важным элементом политических процессов в различных государствах и оказывает значительное влияние на межгосударственные отношения. В статье рассматриваются теоретические и практические аспекты этнического лоббизма, включая его природу, механизмы и стратегии, а также влияние на формирование национальной и международной политики. Особое внимание уделяется транснациональным связям этнических групп, которые используют лоббистские каналы для защиты своих интересов, сохранения культурной идентичности и продвижения этнокультурной повестки в странах проживания. Приводятся примеры этнического лоббизма в различных государствах, демонстрируя, как этнические группы используют глобальные ресурсы и международные организации для достижения политических и социальных целей. Анализируются позитивные и негативные последствия этнического лоббизма: с одной стороны, его роль в укреплении плюрализма и демократии; с другой – риск усиления напряженности и конфликтов. В заключении обсуждаются перспективы и вызовы, связанные с усилением этнического лоббизма в глобализирующемся мире, что требует выработки новых подходов к управлению этнополитическими процессами и взаимодействию государств с этническими диаспорами. Таким образом, статья направлена на глубокое осмысление того, как этнический лоббизм в современном мире влияет на политическую стабильность и межгосударственные отношения, предлагая теоретическую базу для будущих исследований и возможные практические рекомендации для правительств и международного сообщества.
Автор
Поломарчук Б.В.
DOI
https://doi.org/10.48081/GULP4285
Ключевые слова
этнический лоббизм
лоббизм
группы давления
этничность
этнос
национальная политика
глобализация
этническая группа
Год
2024
Номер
Выпуск 1