Ұсынылған мақала қазіргі халықаралық саясат жағдайында жаһандық қауіпсіздік пен тұрақтылықты қамтамасыз етудің маңызды факторларының бірі ретінде ядролық тәртіп модельдерін жан-жақты талдауға арналған. Жұмыста ядролық модельдерді қалыптастырудың негізгі эволюциялық кезеңдері, олардың ішкі түрлері және ядролық нарықтағы мемлекеттердің стратегиялық шешімдерінің негізінде жатқан негізгі принциптер қарастырылады. Авторлар ядролық технологияның пайда болуынан бастап қазіргі заманғы көпполярлы жүйеге дейінгі ядролық тәртіпті дамытудың тарихи кезеңдерін қадағалайды, онда ядролық қару геосаяси конфигурацияны тежеу және әсер ету құралы ретінде маңызды рөл атқарады. Мақалада күштерді тежеу, алдын алу және теңгерімдеу стратегиясының Тұжырымдамалары, сондай-ақ технологиялық прогреске, мемлекеттердің арсеналдарының кеңеюіне және жаһандық шиеленістің өсуіне байланысты қиындықтар талданады. Ықтимал қақтығыстардың алдын алу және берік қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін қолданыстағы модельдерді жаңа шындықтарға, қауіп-қатерлерге және қазіргі заманның қиындықтарына бейімдеу мәселелеріне ерекше мән беріледі. Зерттеу халықаралық қатынастарды құрылымдаудағы ядролық тәртіптің рөлін тереңірек түсінуге және өзгермелі әлемдік саясат жағдайында жаһандық жүйені тұрақтандыруға ықпал етеді.

10.48081/BGQF1877

2026

Выпуск 1

В статье представлен анализ работы современного британского философа Тимоти Мортона «Как стать экологичным» и «Гиперобъекты». Интерес к оригинальной экологической концепции Мортона обусловлен тем, что она актуализирует новые оптики в современной философии. Мортон предлагает пересмотреть ключевые концепции, традиционно присутствующие в экологической повестке дня, включая признание природы как решительной константы. Природа рассматривается как многомерное, этическое и политическое изобретение, действующее на различных масштабах. Вместо рассмотрения природы как объекта, Мортон обращается к экологии окружающей среды. Философ указывает на эгоистичность и антропоцентризм понятия «окружающая среда», определяющего человека в центре происходящего. Он подчеркивает необходимость пересмотра человеческого восприятия природы, сравнивая это с революцией периода Ренессанса. Философским основанием для анализа природы стала, прежде всего, объектно-ориентированная онтология. Что мы на самом деле понимаем под «экологией» в современных условиях, участниками которой уже давно являются не только люди, но и различные нечеловеческие акторы. В статье рассматриваются основные аспекты концепции Мортона, такие как «гиперобъекты» и «объекты экологического ужаса», «фактоиды», «экологический кризис», а также их отражение в современном экологическом дискурсе. В заключении статьи делается вывод о том, что оригинальная концепция Мортона вносит определенный вклад в понимание современных экологических проблем и может способствовать формированию более глубокого подхода к охране окружающей среды. Статья, полагаем, внесет вклад в расширение философских дискуссий о современных экологических проблемах.

10.48081/BGQF1866

2026

Выпуск 1

Представленная статья посвящена комплексному анализу актуальных проблем и дискуссионных вопросов современной философии сознания. Автор исходит из тезиса о том, что в рамках современных исследований сознания фундаментальную роль играют такие категории, как «сознание», «мозг», «мышление» и «знание». Отношения между этими концептами представляют особый научный интерес, поскольку каждая из указанных категорий обладает специфическими свойствами, детерминирующими предметное поле философии сознания. В работе обосновывается точка зрения, согласно которой сознание в современной аналитической традиции зачастую не рассматривается как отдельная субстанциональная сущность. Напротив, оно трактуется как абстрактная реификация свойств или аспектов, приписываемых субъекту через употребление прилагательного «сознательный». Такой подход позволяет избежать ловушек классического дуализма и перевести дискуссию в русло функционального и лингвистического анализа. Вопросы о природе ментального и истоках осознанности сопровождали человечество на протяжении всей его истории. В статье рассматриваются ретроспективные аспекты данной проблемы: от неолитических погребальных практик, которые выступают ранними свидетельствами минимально рефлексивного мышления и наличия духовных верований, до философских систем Нового времени. Особое внимание уделяется этимологической и концептуальной связи понятий «сознание» и «совесть». Автор подчеркивает, что, несмотря на их нынешнее семантическое различие, именно акцент эпохи Реформации на совести как на внутреннем, интимном источнике истины сыграл ключевую роль в формировании «обращения вовнутрь». Этот исторический поворот стал фундаментом для современного рефлексивного взгляда на человеческое «Я» и определил вектор развития субъективности в западноевропейской мысли. В заключительной части статьи анализируется психофизическая проблема и трудности, возникающие при попытке редукции ментальных состояний к нейрофизиологическим процессам мозга. Автор делает вывод, что междисциплинарный подход, объединяющий философию, когнитивистику и нейронауки, является необходимым условием для дальнейшего прогресса в понимании феномена сознания. Статья призывает к переосмыслению классических категорий в свете новых данных о когнитивной архитектуре человека.

10.48081/BGQF1870

2026

Выпуск 1

Мақалада Әлемдік философиялық дәстүр мен қазақ дүниетанымы тұрғысынан «кемел адам» идеясына философиялық-антропологиялық талдау жүргізіледі. Зерттеудің мақсаты-адамның антропологиялық идеалының мазмұнды және құндылық сипаттамаларын анықтау, сондай-ақ оның қазақ мәдени-дүниетанымдық жүйесіндегі философиялық ерекшелігін анықтау. Зерттеу материалдары ретінде философиялық антропология, этика және герменевтика бойынша классикалық және заманауи философиялық еңбектер, сондай-ақ қазақ философиясы мен рухани мәдениетінің мәселелеріне арналған отандық зерттеушілердің жұмыстары пайдаланылды. Зерттеудің әдіснамалық негізін тарихи-философиялық, салыстырмалы-аналитикалық, герменевтикалық және тұжырымдамалық-аналитикалық әдістер құрады, бұл кемел адам идеясының эволюциясын ашуға және оның мәдени негізделген түсіндірмелерін анықтауға мүмкіндік берді. Зерттеу нәтижесінде қазақ дүниетанымындағы кемелді адамның идеясы адамгершілік, рухани және әлеуметтік құндылықтардың бірлігіне негізделген тұтас антропологиялық моделі болып табылатыны анықталды, онда жеке тұлғаның жеке дамуы оның қоғам алдындағы жауапкершілігімен тығыз байланысты. Зерттеудің ғылыми жаңалығы әмбебап философиялық негіздер мен ұлттық-мәдени ерекшеліктерді біріктіретін антропологиялық идеалдың ерекше түрі ретінде кемелді адам идеясын қазақша түсіндірудің философиялық негіздемесінде жатыр. Нәтижелер философиялық антропология туралы түсініктерді кеңейтеді және оларды гуманитарлық зерттеулерде, сондай-ақ білім беру тәжірибесінде қолдануға болады.

10.48081/BGQF1871

2026

Выпуск 1

In this scientific article, the issue of freedom was deeply opened and considered in the historical philosophical context, as an important category of philosophy of history, as part of a historical comparative methodology. Freedom is one of the most important issues to be analyzed in the works of thinkers from ancient times to today's works. Because freedom is the main condition for human life. It is impossible to live without it. So it is the highest value for mankind. For these values, how many times the number of conflicts and wars and various social groups have been conducted in the way of achieving this value. Especially the efforts to maintain political freedom show the volubility of freedom. The article considers the man and his freedom as a matter of philosophy of history. In this regard, first of all, the subject of philosophy of history, types of philosophy of history, the philosophical aspects of historical research as a part of the applied philosophy were revealed. The level of human problems in the development of the philosophy of history was opened through a comparative analysis. As part of the philosophy of history, the definitions of freedom were analyzed by various thinkers and revealed the nature of freedom in political, legal, social and religious areas. The freedom was formulated that it remains the highest value for humans. If the main concepts and categories of the anthropological model of the philosophy of history are mentality, picture of the world, cultural-historical type, value orientations, history of everyday life, self-identification, in the article, the concept of freedom is a part of the philosophy of history. was studied in terms of value orientations of the anthropological model.

10.48081/BGQF1874

2026

Выпуск 1

Философский анализ мягкой силы выходит далеко за рамки инструментального подхода. В этой связи мягкая сила является не только политическим, но и философским феноменом, выражением перехода мировой политики от логики доминирования к логике признания и диалога. Военная и экономическая мощь, оставаясь важными компонентами государственной силы, уже не способны в полной мере объяснить механизмы устойчивого лидерства и глобального авторитета. В этом контексте концепция «мягкой силы» (soft power) становится ключевым аналитическим инструментом для понимания современной политики. Современный мир характеризуется не только глобализацией и ростом взаимозависимости, но и усложнением механизмов власти и влияния. Традиционные формы жёсткой силы – военная мощь, экономическое давление, политическое принуждение – хотя и остаются важными инструментами в международных отношениях, но уже не обеспечивают устойчивого и долгосрочного влияния на поведение других субъектов политики. В условиях глобализации, информационной открытости и усложнения международных связей жёсткие формы принуждения всё чаще уступают место более тонким механизмам воздействия, основанным на убеждении, привлекательности и нормативности. В этой связи особую актуальность приобретает концепция мягкой силы, позволяющая осмыслить новые формы политического доминирования и сотрудничества. Таким образом, философия позволяет осмыслить концепцию мягкой силы в условиях кризиса международного права как форму символического, нормативного и культурного воздействия, которая сохраняет своё значение даже при ослаблении жёсткой силы и традиционных институтов. Она остаётся ключевым инструментом устойчивого влияния, способного формировать поведение и ориентиры на международной арене через признание, доверие и культурно-нормативное притяжение, что делает её незаменимым компонентом современной глобальной политики.

10.48081/BGQF1865

2026

Выпуск 1

Статья посвящена анализу нормативно-правовой основы сотрудничества Европейского Союза с государствами центрально-азиатского региона в сфере транспортных коммуникаций. В рамках исследования был проведен ретроспективный анализ осуществления совместных проектов по развитию транспортных и коммуникационных систем в рамках Соглашений о партнерстве. Сделан вывод о том, что эволюция взаимоотношений обусловлена, в том числе необходимостью дальнейшего энергообеспечения Европы и диверсификации маршрутов на рынки Европейского Союза. При этом, хотя разработка и реализация совместных проектов стран Центральной Азии и Европейского Союза характеризуются наличием определенных недоработок, европейская политика в целом в отношении стран центрально-азиатского региона достаточно последовательная и структурированная, и в транспортной сфере в частности. Основываясь на стремлении Европейского Союза развивать взаимосвязанности между Европой и Азией, которое идентично с целями центральноазиатских стран по диверсификации международных транспортных коридоров, выявлены направления и перспективы дальнейшего развития сотрудничества. В рамках статьи анализируется внешнеполитическая деятельность Европейского Союза в регионе Центральная Азия. Определены ключевые аспекты по развитию взаимодействия между ЕС и странами Центральноазиатского региона. В ходе исследования были изучены итоги реализации совместных проектов в рамках соглашений о партнерстве. На основе критического анализа определены основные факторы, которые могут сдерживать эффективное развитие отношений между ЕС и государствами Центральной Азии в сфере транспорта и коммуникаций. Авторами был проведен структурный анализ концептуальных документов относительно развития отношений со странами Центральноазиатского региона и Европейского Союза в двустороннем, а также многостороннем формате. В рамках статьи изучены четыре основных этапа формирования нормативной и правовой базы сотрудничества. С учетом проведенных исследований авторами были разработаны индивидуальные рекомендации и предложения, способствующие повышению эффективности сотрудничества между государствами.

10.48081/BGQF1879

2026

Выпуск 1

Мақала жаһандану үдерісінің ұлттық идеология мен бірегейлікке әсерін әлеуметтік-саяси тұрғыдан талдауға арналған. Зерттеудің басты мақсаты – жаһандық өзгерістер жағдайында ұлттық құндылықтарды сақтау, идеологиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету және қоғамдық сананы нығайту механизмдерін анықтау. Жұмыста ұлттық сана мен мәдени ерекшеліктердің қалыптасуы, олардың мемлекеттік саясатпен байланысы, сондай-ақ қоғамдағы әлеуметтік-саяси процестер жан-жақты қарастырылды. Зерттеу нысаны – Қазақстандағы қоғамдық қатынастар мен саяси үдерістер, әдіснамалық құралдар ретінде салыстырмалы талдау, тарихи-логикалық талдау, саяси дискурс және мәдени феномендерді зерттеу әдістері қолданылды. Нәтижелер ұлттық идеологияның тиімділігін оның тарихи сабақтастығы мен мәдени бірегейлікті ескеріп құрылуына байланысты екенін көрсетті. Сонымен қатар, ұлттық бірегейлікті қалыптастыруда мәдениет, білім беру институттары және қоғамдық сана маңызды рөл атқаратыны анықталды. Мақала теориялық тұрғыдан ұлттық құндылықтарды сақтау мәселесін зерттеу үшін ғылыми негіз қалыптастырады, ал практикалық тұрғыдан мемлекеттік саясатты жетілдіру, білім беру бағдарламаларын дамыту және қоғамдағы әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған ұсынымдарды ұсынады. Зерттеу материалдары заманауи әлеуметтік-саяси контекстте ұлттық бірегейлікті нығайту мен идеологиялық тұрақтылықты сақтау мәселелерін шешуге бағытталған. Мақала саясаттану, әлеуметтану және мәдениеттану салаларына қатысты теориялық және практикалық құндылығы бар.

10.48081/BGQF1878

2026

Выпуск 1

Возникновение постмодернизма принято связывать с концом модерна и развитием массовой культуры. Однако более полно раскрывающим сущность постмодернизма является, по нашему мнению, понимание постмодернизма как мировоззрение переломных этапов между кризисом прежних нарративов и появлением новых идей. В данной статье предпринята попытка анализа сущности постмодернизма как особого мировоззрения, проявляющегося прежде всего в переходные периоды. Наряду с работами известных теоретиков постмодернизма в статье рассмотрены работы отечественных ученых по данной проблематике. Определение постмодернизма западными и отечественными философами как особого духовного состояния, своеобразной «малой» философии позволяет обосновать новаторство постмодернизма. Выявлена специфика постмодернистской ситуации в Казахстане и постсоветском пространстве, где данный феномен сопряжен с процессами деколонизации, десоветизации и поиском новой этнической идентичности. Обосновано, что в казахстанском контексте постмодернизм проявляется через модернизацию традиционной культуры и стремление к сохранению естественной связи человека с природным миром. Авторы приходят к заключению, что постмодернизм является переходным мировоззрением, главной задачей которого в современных условиях становится преодоление европоцентризма и восстановление аутентичности через инновационные формы философской репрезентации в культуре.

10.48081/BGQF1873

2026

Выпуск 1

Бұл мақалада киберспорт ареналарының қазіргі қаланың жаңа мәдени кеңістігі ретіндегі рөлі мен ерекшеліктері талданады. Цифрландыру мен ақпараттық технологиялардың жедел дамуы қалалық мәдени ортаның құрылымына айтарлықтай ықпал етіп, дәстүрлі мәдени институттармен қатар жаңа қоғамдық кеңістіктердің қалыптасуына жол ашты. Осындай жаңа мәдени феномендердің бірі ретінде киберспорт және оған арналған ареналар қарастырылады. Киберспорт ареналары виртуалды ойын тәжірибесін нақты қалалық кеңістікке енгізу арқылы мәдени коммуникацияның жаңа формаларын қалыптастырып, жастар аудиториясы үшін тартымды әлеуметтік ортаға айналуда. Зерттеудің негізгі нысаны ретінде 2025 жылдың мамыр айында Астана қаласында өткен халықаралық деңгейдегі PGL Astana турнирі алынды. Аталған іс-шара киберспорт ареналарының тек жарыс өткізетін инфрақұрылымдық нысан ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік өзара әрекет, мәдени тәжірибе және символдық мағына қалыптастыратын урбан кеңістік екенін көрсетеді. Турнир барысында қолданылған ареналық кеңістік қаланың мәдени өміріне жаңа мазмұн енгізіп, оның халықаралық деңгейдегі мәдени имиджін қалыптастыруға ықпал етті. Зерттеу нәтижелері киберспорт ареналарының қазіргі қаланың мәдени кеңістігінде маңызды орын алатынын, жастар мәдениетінің дамуына және қаланың мәдени трансформациясына ықпал ететін жаңа қоғамдық орталықтарға айналып келе жатқанын көрсетеді. PGL Astana 2025 тәжірибесі киберспорт ареналарын қаланың жаңа мәдени кеңістігі ретінде қарастырудың өзектілігін дәлелдейді.

10.48081/BGQF1875

2026

Выпуск 1